Czyli budżet gminy 2026
Do tegorocznego budżetu trafi 130 milionów. A wydanych zostanie 138 i pół miliona. Wydaje się, że to mnóstwo pieniędzy. Warto więc porównać, jak to wygląda u naszych sąsiadów. Podobny budżet, choć nieco wyższy ma Drezdenko – 137 dochodów i 136 wydatków. Niższy budżet od międzychodzkiego ma Skwierzyna – 95,7 miliona dochodów i 102,6 wydatków. Warto też wspomnieć Pniewy, odpowiednio 101,5 i 104,5. Porównywalne z Międzychodem Wronki zarabiają 154 miliony i wydają 174. Porównywalny Czarnków (miasto + gmina) zarobi 145,5 miliona, wyda 152,3.
Sąsiednie miasta powiatowe, z którymi powinniśmy się porównywać, to niestety trochę inna liga. Najbiedniejszy z nich jest Międzyrzecz – 193 miliony dochodu i 198 milionów wydatków. Dalej Nowy Tomyśl 225,2 miliona dochodu, 204,4 wydatków. Świebodzin 227,4 i 255,5. Szamotuły 232 i 234,5. Wreszcie Wolsztyn 242,5 dochodu i 252,2 wydatków. Są to jak widać budżety dużo większe od międzychodzkiego. Oto dlaczego te miasta mogą sobie pozwolić na więcej, a więc i rozwijać się szybciej.
Od czego zależą dochody budżetu?
Budżety gmin to głównie lokalne podatki i różnego rodzaju opłaty. Na przykład podatek od nieruchomości. Ale szczególnie podatki zbierane od tak zwanych osób fizycznych. Jest to część tego, co każdy z nas rozlicza na koniec roku PIT-em z Urzędem Skarbowym. Zatem im więcej gmina ma mieszkańców, im więcej ci mieszkańcy zarabiają, tym większe kwoty trafiają do gminnego budżetu. Najmniej podatku trafia do gmin od przedsiębiorstw z osobowością prawną. Tych, które nie rozliczają się PIT-em, ale CIT-em.
Najlepsze dochody osiągają więc gminy, które mają dużo mieszkańców i kiedy ci mieszkańcy dużo zarabiają. Najlepiej prowadząc własne firmy, czy zakłady usługowe lub własne sklepy. Przez dziesiątki lat, właśnie tacy ludzie byli podstawowym źródłem dochodu Międzychodu i całej gminy. Międzychodzki budżet, przez bardzo wiele lat, jako jeden z nielicznych w skali całego kraju, notował… nadwyżki. Czyli dochody na koniec roku okazywały się większe niż się spodziewano.
To się jednak zmieniło. Z roku na rok, siła międzychodzkiego tak zwanego “rzemiosła” słabnie. Małe zakłady, które dawniej potrafiły produkować brakujący na krajowym rynku towar, stały się niekonkurencyjne. W dzisiejszych czasach produkcja masowa, głównie z Chin, jest dużo tańsza. Słabnie też nasz lokalny handel, ponieważ nie przyjeżdżają tutaj już kupujący z innych miast. Dawniej, kiedy brakowało w handlu wszystkiego, nasze międzychodzkie butiki były chętnie odwiedzane przez mieszkańców, nie tylko okolicznych miast. Teraz mają wszystko u siebie, lub kupują w Internecie. Nie bez wpływu jest też rozwój dużych sieci handlowych. Sklepy sieciowe, płacą podatki w miejscu swojej głównej siedziby.
Co zrobić, aby zwiększyć dochody budżetu? To już jest temat, na inną, osobną dyskusję.
Jesteśmy biedną gminą.
Czas sobie uświadomić, że Międzychód, od wielu już lat, nie należy do grona bogatych gmin. Ze 130 milionów, aż 122,7 miliona wydane zostanie na funkcjonowanie gminy. Czyli na edukację, pomoc społeczną, administrację, bezpieczeństwo publiczne, kulturę, sport itp. Po raz pierwszy od lat, na rozwój, czyli na tzw. inwestycje przeznaczonych zostanie kilkanaście, bo aż 15,8 miliona złotych. W latach wcześniejszych, było to zaledwie kilka milionów. Tylko tyle, można było wydać np. na nowe drogi, chodniki czy budynki publiczne. Było to bardzo mało.
Te prawie 16 milionów zostało wygospodarowane z oszczędności w wydatkach, w roku poprzednim. Głównie w tak zwanych wydatkach bieżących, aż 12,2 mln. Czyli nie zostały “przejedzone”. Tak więc różnica między dochodami gminy, a wydatkami będzie pokryta z zaoszczędzonych tzw. wolnych środków (5,5 mln.), oraz z pożyczki (3 mln.). Jednocześnie, zostaną wykupione obligacje wyemitowane w latach poprzednich, na kwotę 3 mln., a także z pożyczki. Tym sposobem, “zadłużenie” budżetu wyniesie ok. 10%. Nie jest to wiele.
Na co pójdą pieniądze.
Część z nich zostanie powiększona o dofinansowania. Aby ubiegać się o jakiekolwiek dotacje czy to wojewódzkie, rządowe, albo unijne, potrzebny jest tak zwany “wkład własny”. Im więcej ma się własnych pieniędzy, tym więcej można otrzymać. W zeszłym roku budżetowym (2025), Burmistrz Sobkowski wystarał się w ten sposób aż o prawie 5,2mln. zł.
Tak więc, w bieżącym roku udało się zaplanować ponad 50 różnego rodzaju inwestycji. Takiej sytuacji nie było w gminie od wielu lat.
Poniżej lista działań, na które zostaną przeznaczone pieniądze.
Główny akcent położony jest na drogi i ulice:
- Przede wszystkim dokończenie robót na ulicy Strzeleckiej i jej remont na całej długości aż do Dzięcielina.
- Gruntowny remont (budowa) ul. Na Ostrawy.
- Wykonanie projektu przebudowy i rozbudowy ulic Słonecznej i Na Skarpie.
- Wykonanie projektu i pierwsze prace na międzychodzkim Rynku… wraz z budynkiem “Orła”.
- Rozpoczęcie prac na Placu Kościuszki.
- Wykonanie projektu tak zwanej Zachodniej Obwodnicy, czyli łącznika ulic Poznańskiej i Strzeleckiej.
- Zlecenie projektów budowlanych, dróg na Bielsku (ul. Prusimska), w Radgoszczy i świetlicy wiejskiej w Kolnie.
- Będą też sukcesywnie utwardzane pozostałe drogi gminne. Tak, aby żaden mieszkaniec nie tonął w błocie dojeżdżając do własnego domu.
Inne inwestycje:
- Zaprojektowanie i utwardzenie terenu przy BPiCAK oraz UMIG.
- Poprawiona zostanie dostępność szkół podstawowych dla osób ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi.
- Zostanie rozpoczęta budowa monitoringu miejskiego.
- Pojawi się dodatkowe oświetlenie drogowe, częściowo zostanie wymienione na nowoczesne.
- Zostaną zbudowane pomosty nad Jeziorem Miejskim.
- Utworzone zostaną ścieżki nad Jeziorem Miejskim.
- Będzie zmodernizowana fontanna na Lipowcu.
- Przeprowadzony zostanie kolejny etap remontu Muzeum Regionalnego.
- Planowane są kolejne zakupy w ramach rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Gmina dofinansuje:
- Zakup samochodu ratowniczo-gaśniczego dla OSP Kamionna.
- Tak zwane cele proekologiczne – wymianę zbiorników bezodpływowych, pieców, montaż paneli fotowoltaicznych, budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, zakup i montaż pomp ciepła, utylizację azbestu, budowę przyłączy do kanalizacji sanitarnych, budowę węzła cieplnego i podłączenie do sieci ciepłowniczej, zakup i montaż zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, zakup zbiorników na wody opadowe, dotacje dla ogródków działkowych.
- Rewitalizację linii kolejowych, czyli projekt dla linii nr 368 Międzychód – Szamotuły i nr 363 Międzychód – Skwierzyna.
Wydatki dodatkowe:
- Współpraca z Powiatem Międzychodzkim przy przebudowie ulic Gminnej i Nadjeziornej w Łowyniu. Powiat otrzymał na ten cel dotację rządową.
- Procedura zmiany Planu Miejscowego (MPZP) pod budowę nowej fabryki w Gorzyniu.
- Realizacja obowiązkowych dokumentów strategicznych gminy (Plan Ogólny, GPR, MPA).
- Rozpoczęcie budowy budynku komunalnego, przy ul. Wały Jana Kazimierza.
- Zaprojektowanie kolejnego budynku (MSK Aqualift).
Szczegółowy plan wydatków i dochodów, można znaleźć na stronie internetowej MiG:
LINK DO UCHWAŁY BUDŻETOWEJ